Położenie Syrii, przez którą przebiegały drogi łączące zachodnią Azję z Egiptem, podkreślało rolę wybrzeży, teren końcowy szlaków handlowych, morskich i karawanowych. W III tysiącleciu przed Chrystuswm już istniały w Syrii miasta zamieszkane przez ludność pochodzenia semickiego. Do tych miast zaliczamy: Sydon, Sur, Gublę, Sareptę i Ugarit. Szczupłość miejsca ograniczonego bliskością gór Libanu schodzących miejscami do samego morza, przyczyniła się do tego, że Fenicjanie, czy jak się sami określali od głównego miasta – Sydończycy, byli przede wszystkim kupcami i rzemieślnikami. Zaplecze bowiem dostarczało niewiele środków do życia, tzn. płodów rolnych, natomiast obfitowało w poszukiwane, zwłaszcza w Egipcie surowce, drzewo cedrowe oraz rudy metali. Już w III tysiącleciu powstały pierwsze miasta fenickie, na czele których stali królowie. Początkowo jednak Fenicjanie nie odgrywali większej roli.
   W II wieku Fenicja została wciągnięta w ramy wielkiej polityki, służąc za bazę zaopatrzeniową armii egipskiej. Miasta fenickie narażone były w tym czasie na nacisk semickich Amorytów. Nie ominęła Fenicji katastrofa związana z pojawieniem się tzw. "Ludów morskich”. Zniszczeniu uległ Ugarit, który nie został już później odbudowany. Podobny los spotkał i inne miasta fenickie, te jednak miały więcej szczęścia, leżąc bowiem na trasie głównych szlaków handlowych, zostały odbudowane. Jednakże rozwój ich był zahamowany przez uciążliwe sąsiedztwo Filistynów, których handel i korsarstwo wyrządzały Fenicjanom wielkie szkody.
    W tym okresie dokonany został wynalazek, który miał zrewolucjonizować kulturę, dając człowiekowi główny instrument jej upowszechniania, a mianowicie proste i praktyczne pismo. Fenicjanie byli twórcami alfabetu fonetycznego, tj. systemu, w którym wyznaczone były znakami pisarskimi jedynie proste dźwięki mowy ludzkiej – głoski. Tak pojęty alfabet liczył 22 znaki. Początkowo Fenicjanie używali pisma klinowego, ale dążyli do jego uproszczenia. Wynalezienie papirusu i zastąpienie nim glinianych tabliczek zmusiło niejako do wynalezienia innego systemu alfabetycznego, dostosowanego do nowego materiału pisarskiego. W celu uwypuklenia osiągnięć Fenicjan i znaczenia wynalezionego przez nich alfabetu, warto przypomnieć, że systemy klinowe, używane w Mezopotamii liczyły kilkaset znaków, sama zaś struktura pisma była bardzo skomplikowana.
    Po zwycięstwie Izraela nad Filistynami za czasów Dawida dochodzi do wielkiej ekspansji miast fenickich. Ekspansja ta rozwijała się w kilku kierunkach. Duże znaczenie miały ich kontakty z Izraelem, gdzie znaleźli rynek zbytu dla swoich wyrobów rzemieślniczych w zamian za produkty żywnościowe. Znane i cenione były produkty tkackie, zwłaszcza tkaniny purpurowe z Tyru, do barwienia których używano płynu uzyskanego z muszli morskich, dalej wyroby z brązu, szkła i drewna. Ożywił się handel, który obejmował coraz większe połacie wybrzeży M. Śródziemnego. Bogactwa napływające do miast fenickich skupiały się w rękach arystokracji, która doprowadziła do zlikwidowania monarchii. Położenie wyspecjalizowanych rzemieślników nie było złe, gorzej natomiast przedstawiała się sytuacja drobnych rolników, którzy ponosili największe straty w czasie niszczycielskich najazdów wrogów i opuszczali swe gospodarstwa, chroniąc się do miast. Położenie ich tutaj nie poprawiało się, bo równocześnie rosła liczba niewolników, możliwości więc znalezienia pracy dla wolnej biedoty były ograniczone. Prowadziło to do konfliktów, które w połączeniu z potrzebami gospodarczymi były główną przyczyną kolonizacji fenickiej, która skierowana była zwłaszcza na wybrzeża zachodniej części Morza Śródziemnego.
    Wyspa Cypr, leżąca najbliżej Fenicji, była przedmiotem akcji kolonizacyjnej zarówno Fenicji jak i Grecji. Wyspa przyciągała surowcami: głównie drzewem i miedzią. Fenicjanie założyli na wyspie miasto Kittion. Główny jednak wysiłek kolonizacyjny Fenicjan skierowany był na zachód, który nęcił ich niewykorzystanymi jeszcze zasobami surowcowymi. Ważnym obszarem kolonizacji fenickiej stał się Płw. Iberyjski, obfitujący w cenne dla gospodarki fenickiej rudy metaliczne, zwłaszcza srebro. Do szczególnego znaczenia doszła kolonia Gades, założona już ok. 1010 r przed Chrystusem. Dalszym terenem kolonizacyjnym była północna Afryka. Początkowo główną rolę odgrywała tu Utyka, później na plan pierwszy wysunęła się Kartagina, założona ok. 800 r. przed Chrystusem. Siecią faktorii pokryły się wybrzeża płn. Afryki, ciągnąc się aż do Cieśniny Gibraltarskiej. Silną pozycje zajęli Fenicjanie na Sycylii, mniejsze osady powstały na Sardynii, Korsyce i Balearach. Koloniści wykorzystywali swą przewagę polityczną i ekonomiczną i zasiedlali najczęściej na podstawie umowy z naczelnikami plemion afrykańskich czy hiszpańskich niewielka połać ziemi. Zajmowali się głównie handlem, wymieniając z powodzeniem wyroby rzemiosła fenickiego na surowce zaplecza. W ten sposób i tu gromadziły się wielkie bogactwa w rękach arystokracji kupieckiej. Kolonie, na początku utrzymujące ścisłą więź z macierzystymi miastami, z czasem się usamodzielniły, prowadząc własną politykę. Do największego znaczenia wśród nich doszła w VI wieku przed Chrystusem Kartagina.